วิธีขึ้นทะเบียน GI เพื่อเพิ่มมูลค่าให้สินค้าชุมชน

หากจะกล่าวถึง “สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์” หรือ Geographical Indications (GI) อาจทำให้หลายคนสงสัยหรือไม่เข้าใจว่าคืออะไร แล้วมี ความสำคัญหรือมีประโยชน์อย่างไรต่อสินค้าของชุมชน จะขึ้นทะเบียนอย่างไร และ ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง…พวกเราจะมาเล่าให้ฟังในบทความนี้

24 Sep 2020 | สาระน่ารู้

เอกลักษณ์ทางภูมิศาสตร์ – ทรัพย์สินทางปัญญาที่ช่วยเพิ่มพูนมูลค่าสินค้าชุมชน

เมื่อพูดถึงการเพิ่มมูลค่าของสินค้าชุมชนให้มากขึ้นแล้ว หลายคนน่าจะนึกถึง สินค้า OTOP “หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์” แต่ในประเทศไทยนั้นยังมีอีกวิธีที่ทำให้เมื่อเห็นสินค้าก็รู้ทันทีว่ามาจากไหนและยังช่วยคุ้มครองชื่อสินค้าอีกด้วย วิธีนั้นคือ GI หรือ “สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์” นั่นเอง 

สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications: GI) คืออะไร

GI คือสัญลักษณ์ที่รับรองแหล่งที่มาและคุณภาพของสินค้าชุมชน ที่มีเอกลักษณ์ทางภูมิศาสตร์ที่ไม่สามารถลอกเลียนแบบได้
ยกตัวอย่างเช่น กาแฟดอยตุง สับปะรดภูแลเชียงราย ไข่เค็มไชยา และข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้

สินค้าเหล่านี้มีที่มาจากแหล่งผลิตที่เฉพาะเจาะจง ซึ่งคุณกาพหรือชื่อเสียงของสินค้านั้น ๆ เป็นผลมาจากการผลิตในพื้นที่ดังกล่าว 
GI จึงเปรียบเสมือนเป็นแบรนด์ของท้องถิ่นที่บ่งบอกถึงคุณภาพและแหล่งที่มาของสินค้า

โดยจะต้องมีความสัมพันธ์ระหว่างสินค้ากับแหล่งภูมิศาสตร์ เช่น
‣ วัฒนธรรมท้องถิ่น
‣ ลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และภูมิปัญญาของคนในชุมชนที่ส่งผลต่อลักษณะของสินค้า
‣ สินค้าต้องมีคุณภาพ มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากสินค้าชนิดเดียวกันที่ผลิตจากที่อื่น

สินค้าที่สามารถขึ้นทะเบียน GI ได้ 

1. สินค้าเกษตร
2. สินค้าหัตถกรรม
3. สินค้าอุตสากรรม หรือ สินค้าเกษตรแปรรูป

ประโยชน์ทั้ง 8 ที่จะได้รับเมื่อขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI)

1. คุ้มครองชื่อสินค้าให้เป็นสิทธิ์เฉพาะของชุมชนที่ขึ้นทะเบียน

2. ส่งเสริม ยกระดับ อุตสาหกรรมท้องถิ่น หรือ SMEs

3. เพิ่มมูลค่าของสินค้า และ เป็นเครื่องมือการตลาด

4. ดูแลรักษามาตรฐานของสินค้า และ รักษาภูมิปัญญาท้องถิ่น

5. สร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน เพิ่มความสามัคคี เพื่อพัฒนาท้องถิ่น

6. สนับสนุนการท่องเที่ยวชุมชนผู้ผลิตอย่างยั่งยืน

7. สร้างความเชื่อมั่นในแหล่งที่มาและคุณภาพของตัวสินค้าให้กับผู้ซื้อ

8. ก้าวสู่ระดับสากลได้รับการสนับสนุนการจดทะเบียนในระดับต่างประเทศ

ขั้นตอนการจัดทำระบบควบคุมคุณภาพ GI

1. จัดประชุมศึกษาความเป็นไปได้ และ จัดเตรียมคำขอ
เพื่อศึกษาชื่อเสียงของสินค้า คุณภาพ วิธีการผลิต ความเชื่อมโยงสินค้ากับแหล่งภูมิศาสตร์ และขอบเขตพื้นที่แหล่งภูมิศาสตร์ 

2. ยื่นคำขอแบบ สช.01
นำมายื่น ณ กรมทรัพย์สินทางปัญญา จังหวัดนนทบุรี หรือ สำนักงานพาณิชย์จังหวัด

3. เจ้าหน้าที่ตรวจสอบคำขอ/ประกาศโฆษณา และ ประกาศการรับรอง
นายทะเบียนทำการตรวจสอบคำขอโดยใช้เวลา 120 วัน หากข้อมูลถูกต้องครบถ้วน จะทำการประกาศโฆษณาอีก 90 วัน ซึ่งหากไม่มีการคัดค้าน จะประกาศขึ้นทะเบียนเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์

4. พิจารณาออกใบอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ GI
เมื่อสินค้าได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสินค้า GI และมีการจัดทำระบบควบคุมเรียบร้อยแล้ว เจ้าหน้าที่และผู้เกี่ยวข้องจะทำการลงพื้นที่เพื่อตรวจประเมินขั้นตอนการผลิตของผู้ประกอบการว่าเป็นไปตามทะเบียนคู่มือปฏิบัติงานและแผนควบคุมหรือไม่ 

หากเป็นไปตามที่ระบุกรมทรัพย์สินทางปัญญาจะพิจารณาออกใบอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ GI ไทย ซึ่งมีอายุ 2 ปี

รายการเอกสารหลักฐานประกอบการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภมิศาสตร์ (GI)

1. กรณีผู้ขอจดทะเบียนเป็นบุคคลธรรมดา
สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือสำเนาบัตรประจำตัวที่ทางราชการออกให้ จำนวน 1 ฉบับ

2. กรณีเป็นบุคคลสัญชาติต่างประเทศ
ซึ่งได้สเอกสารหนังสือตั้งตัวแทนหรือมอบอำนาจ ตามข้อ 4 สำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
หรือสำเนาหนังสือเดินทาง จำนวน 1 ฉบับ

3. กรณีผู้ขอขึ้นทะเบียนเป็นนิติบุคคล
หนังสือรับรองนิติบุคคลที่ออกไม่เกิน 6 เดือนนับถึงวันที่ยื่นคำขอขึ้นทะเบียน จำนวน 1 ฉบับ
เว้นแต่ในกรณีที่เป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งตามกฎหมายต่างประเทศ ซึ่งได้ส่งเอกสารตามข้อ 4 โดยมีการระบุข้อความรับรองการเป็นนิติบุคคลในต่างประเทศไว้ด้วยแล้ว ไม่ต้องส่งหนังสือรับรองนิติบุคคลก็ได้

4. กรณีขอตั้งตัวแทน
สำเนาหนังสือตั้งตัวแทนหรือหนังสือมอบอำนาจ และสำเนาบัตรประจำตัวของตัวแทนหรือผู้มอบอำนาจจำนวน 1 ฉบับ

5. คำขอขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (สช.01) พร้อมสำเนา 1 ชุด

6. ภาพถ่ายสินค้าที่ใช้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ขอขึ้นทะเบียน

7. ต้นฉบับสำเนาหรือภาพถ่ายของฉลากสินค้าหรือชื่อ หรือข้อความที่ประสงค์จะให้ระบุไว้ในฉลากสินค้า

8. ภาพถ่ายแผนที่แสดงขอบเขตพื้นที่ของแหล่งภูมิศาสตร์ที่ขอขึ้นทะเบียน

9. เอกสารยืนยันถึงความชื่อมโยงกับสภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์หรือต้นกำเนิดทางภูมิศาสตร์ (ถ้ามี)

10. เอกสารยืนยันความมีคุณภาพ ชื่อเสียง คุณสมบัติหรือคุณลักษณะอื่นของสินค้า (ถ้ามี)

11. เอกสารยืนยันว่าสินค้ามีแหล่งกำเนิดมาจากพื้นที่แหล่งภูมิศาสตร์ (ถ้ามี)

สินค้าที่ไม่สามารถนำมาขึ้นทะเบียน GI

สินค้าที่ไม่สามารถขึ้นทะเบียน GI ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ.2546
มาตรา 5 : สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ขอขึ้นทะเบียนสำหรับสินค้าใดต้องไม่มีลักษณะอย่างใดคังต่อไปนี้

1. เป็นชื่อสามัญของสินค้าที่จะใช้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์นั้น

2. เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนหรือนโยบายภาครัฐ

รู้แบบนี้แล้ว ไปขึ้นทะเบียน GI กันเถอะ!

สินค้าที่ได้ขึ้นทะเบียน GI จะได้รับการคุ้มครองชื่อสินค้าให้เป็นสิทธิ์เฉพาะของชุมชน เป็นทั้งเครื่องมือทางการตลาดที่จะช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้า ยกระดับมาตรฐานสินค้า และรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่น นอกจากนี้ยังสร้างความเชื่อมั่นในแหล่งที่มาและคุณภาพของตัวสินค้าให้กับผู้บริโภคได้อีกด้วย

ไม่มีเวลาไปขึ้นทะเบียน ต้องการหาคนช่วย และที่ปรึกษาการยื่นขอจดทะเบียน

หากคุณไม่มีเวลาที่จะทำการยื่นขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือต้องการผู้ช่วยในการร่างคำขอถึงกรมทรัพย์สินทางปัญญาให้ถูกต้อง

คลิกเพื่อดูบริการที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญาที่นี่

ติดต่อสอบถามข้อมูลทางระบบ CHAT ของเราทางมุมขวาได้เลย!

หากคุณสนใจบริการของ Thai Tax Law : ศูนย์จดทะเบียนธุรกิจครบวงจร ตัวแทนติดต่อหน่วยงานภาครัฐที่คุณไว้วางใจ สามารถติดต่อพูดคุยกับทีมงานได้ทางปุ่มแชท ด้านขวามือ หรือ ส่งอีเมลมาได้ที่ info@thaitaxlaw.com

สนใจบริการของเรา? 

ติดต่อพูดคุยกับทีมงานได้ทางปุ่มแชทด้านขวามือ
หรือ ส่งอีเมลมาได้ที่ info@thaitaxlaw.com